Robert Dijksterhuis outlines the Dutch approach to EPBD IV implementation
- jeroenheijnen
- Mar 27
- 8 min read
At the recent EEM HUB NL ALV session, Robert Dijksterhuis, Envoy for Sustainable Construction at the Dutch Ministry of Housing and Spatial Planning, presented an overview of how the Netherlands is approaching the implementation of EPBD IV and related regulation. His presentation gives members a useful picture of the legislative timeline, the policy choices ahead and the expected impact on buildings, labels, renovation pathways and market actors.
A central message in the presentation is that the Dutch implementation will take place in tranches. According to the Ministry, this phased approach is needed because not all EPBD IV obligations apply immediately, while some major elements such as zero-emission building requirements and whole life-cycle global warming potential need further methodological and regulatory development. The Netherlands wants to use that time to make well-founded choices while still ensuring that the legislation is adopted on time.
The planning shown in the presentation is especially relevant. The first tranche, scheduled for 29 May 2026, covers solar energy, technical building systems including GACS, adjustments to the energy label and inspections of installations. The second tranche, planned for 1 January 2027, addresses zero-emission requirements for new public buildings from 2028 and the obligation to calculate whole life-cycle global warming potential from 2028. The third tranche, targeted for 1 July 2027, includes minimum energy performance standards for non-residential buildings and zero-emission requirements for existing buildings. The fourth tranche, foreseen for 1 January 2030, introduces a modernised energy performance methodology, recalibrated zero-emission thresholds, limits for whole life-cycle global warming potential and a new label system.
The presentation also gives substantial attention to the National Building Renovation Plan (NBRP). Robert explains that the Dutch draft plan describes how the Netherlands intends to meet the EPBD end goal for 2050. The concept version was submitted to the European Commission on 19 March 2026, the public consultation is open until 1 May 2026, and the final Dutch NBRP must be submitted by the end of December 2026. He also shows that the plan is not only strategic, but highly concrete in scope: it covers the national building stock, roadmaps to 2030, 2040 and 2050, policy measures, investment needs, ZEB thresholds, minimum performance standards, renovation pathways for homes and consultation.
One of the most striking parts of the presentation is the scale of the housing challenge. The slides indicate that between 2020 and 2050, measures are needed in around 7.5 million homes, including about 16 million insulation measures and the replacement of more than 7 million gas boilers. By 2030, the expectation is that 35% of the insulation challenge for homes will have been completed, all rental homes with labels E, F and G will have improved to at least label D, and around 1.4 million homes will be gas-free or hybrid. The remaining challenge from 2030 to 2050 is still substantial.
The presentation is also highly relevant for members working with energy labels. It explains that in 2026 only limited adjustments will be made to the label format and information shown, including a label obligation for monuments upon sale or rental. From 2030, however, a new energy label system will apply, with a scale from A to G and an indicator based on total primary energy use rather than fossil primary energy use. Buildings meeting the zero-emission building level will also have this indicated on the label. Because labels remain valid for ten years, Robert notes that the market will likely have to work with two different label systems side by side until 2040.
Another important development is the renovation passport, expected in 2026. In the presentation, this is positioned as a practical route map for existing buildings towards zero-emission status. It will be added to the existing tailored advice approach and will become a renovation passport when the advice meets the required goals. The logic is structured in three steps: first the insulation standard, then sustainable heat, and finally renewable energy. The slides also note that this information will be accessible through EP-online and MijnOverheid.
Robert also clarifies the relationship between the renovation passport and the current energy label. Both are prepared by qualified energy advisers under certified companies, both are based on the NTA8800 methodology and both are stored in EP-online. The difference is that the energy label describes the current state of a building and gives standard recommendations, while the renovation passport uses that starting point to create a route towards an emission-free building. That distinction is especially relevant for organisations active in financing, customer journeys and renovation guidance.
The presentation further highlights methodological changes. The current NTA8800 method remains in use until 2030, with smaller changes in May 2026, including better valuation of storage, a worse energy performance outcome for buildings that do not comply with legal requirements for building automation and control systems, and the introduction of new indicators on the energy label. From 2030 onward, a more modernised method is planned, which should better reflect actual building-related energy use, installation performance, recent climate developments, updated primary energy factors and the role of storage and automation systems.
A final important theme is whole life-cycle global warming potential (wlc-gwp). The presentation explains that this concerns both embodied and operational emissions over the life cycle of a building. Calculations are expected from 2028, with thresholds and target values from 2030, and outcomes will appear on labels for new buildings. Robert notes that the Dutch framework already has similarities through the MPG methodology, but also points to key differences, especially the inclusion of operational emissions in use and the focus specifically on greenhouse gas emissions.
For EEM HUB NL members, this presentation is valuable because it connects European regulation to the actual Dutch implementation route. It shows that the coming years will not only bring new requirements, but also new instruments, new data needs and new implications for market processes. For organisations active in mortgage lending, renovation finance, building advice, software, compliance and customer support, these developments will directly affect how sustainability measures are assessed, explained and financed in practice.
Nederlands
Robert Dijksterhuis schetst de Nederlandse aanpak voor de implementatie van EPBD IV
Tijdens de ALV van de EEM HUB NL gaf Robert Dijksterhuis, gezant duurzaam bouwen bij het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, een toelichting op de manier waarop Nederland werkt aan de implementatie van EPBD IV en aanverwante regelgeving. Zijn presentatie geeft leden een helder beeld van de wetgevende planning, de beleidskeuzes die nog gemaakt moeten worden en de impact op gebouwen, labels, renovatiepaden en marktpartijen.
Een centrale boodschap in de presentatie is dat de Nederlandse implementatie in tranches zal plaatsvinden. Volgens het ministerie is die gefaseerde aanpak nodig omdat niet alle verplichtingen uit EPBD IV direct ingaan, terwijl belangrijke onderdelen zoals de eisen voor emissievrije gebouwen en het aardopwarmingsvermogen over de hele levenscyclus nog nadere uitwerking vragen. Nederland wil die tijd benutten om deze onderdelen zorgvuldig uit te werken, maar tegelijk wel zorgen voor tijdige vastlegging in wet- en regelgeving.
De planning uit de presentatie is daarbij bijzonder relevant. De eerste tranche, gepland op 29 mei 2026, gaat over zonne-energie, technische bouwsystemen inclusief GACS, aanpassingen aan het energielabel en keuringen van installaties. De tweede tranche, voorzien per 1 januari 2027, ziet op emissievrije nieuwbouw voor overheidsinstanties vanaf 2028 en de rekenplicht voor het aardopwarmingsvermogen over de levenscyclus vanaf 2028. De derde tranche, gepland op 1 juli 2027, bevat minimale grenswaarden voor utiliteitsbouw en emissievrije bestaande bouw. De vierde tranche, voorzien per 1 januari 2030, omvat een gemoderniseerde bepalingsmethode voor energieprestatie, een herijking van de ZEB-eisen, grenswaarden voor wlc-gwp en een nieuwe labelsystematiek.
De presentatie besteedt ook veel aandacht aan het National Building Renovation Plan (NBRP). Robert licht toe dat in dit plan wordt beschreven hoe Nederland in 2050 wil voldoen aan het einddoel van de EPBD. De conceptversie is op 19 maart 2026 ingediend bij de Europese Commissie, de publieke consultatie loopt tot en met 1 mei 2026 en eind december 2026 moet het definitieve NBRP worden ingediend. Daarbij laat de presentatie zien dat het plan niet alleen strategisch is, maar ook heel concreet van aard: het gaat onder meer over de nationale gebouwenvoorraad, routekaarten richting 2030, 2040 en 2050, beleidsmaatregelen, investeringsbehoeften, ZEB-drempelwaarden, minimumnormen, renovatietrajecten voor woningen en consultatie.
Een van de meest opvallende onderdelen is de omvang van de opgave in de woningvoorraad. Volgens de slides zijn tussen 2020 en 2050 maatregelen nodig in circa 7,5 miljoen woningen, waaronder ongeveer 16 miljoen isolatiemaatregelen en de vervanging van ruim 7 miljoen aardgasketels. Voor 2030 is de verwachting dat 35% van de isolatieopgave bij woningen is gerealiseerd, dat alle huurwoningen met label E, F en G minimaal naar label D zijn gebracht en dat circa 1,4 miljoen woningen aardgasvrij of hybride zijn. De resterende opgave na 2030 blijft daarmee groot.
De presentatie is ook zeer relevant voor leden die werken met energielabels. Daarin wordt toegelicht dat in 2026 slechts enkele aanpassingen worden gedaan aan de vorm en informatie op het label, waaronder een labelplicht voor monumenten bij verkoop of verhuur. Vanaf 2030 komt er echter een nieuw energielabel met een schaal van A tot en met G en een indicator die gebaseerd is op totaal primair energiegebruik in plaats van primair fossiel energiegebruik. Ook zal op het label zichtbaar worden of een gebouw voldoet aan het niveau van een emissievrij gebouw. Omdat labels tien jaar geldig blijven, geeft Robert aan dat de markt vermoedelijk tot 2040 met twee labelsystematieken naast elkaar te maken krijgt.
Een andere belangrijke ontwikkeling is het renovatiepaspoort, dat in 2026 wordt verwacht. In de presentatie wordt dit neergezet als een praktische routekaart voor bestaande gebouwen richting emissievrij. Het renovatiepaspoort wordt toegevoegd aan het maatwerkadvies; wanneer het maatwerkadvies voldoet aan de beoogde doelen, wordt het een renovatiepaspoort. De route is opgebouwd in drie stappen: eerst de isolatiestandaard, daarna duurzame warmte en vervolgens hernieuwbare energie. Ook staat in de slides dat het renovatiepaspoort beschikbaar komt via EP-online en MijnOverheid.
Robert verduidelijkt daarnaast de relatie tussen het renovatiepaspoort en het huidige energielabel. Beide worden opgesteld door vakbekwame energieadviseurs binnen gecertificeerde bedrijven, beide zijn gebaseerd op de NTA8800 en beide worden in EP-online opgeslagen. Het verschil zit in de functie: het energielabel laat de huidige staat van een gebouw zien en geeft standaardadviezen, terwijl het renovatiepaspoort dat vertrekpunt gebruikt om een concreet stappenplan naar emissievrij te maken. Juist voor organisaties die actief zijn in financiering, klantreizen en renovatiebegeleiding is dat een relevant onderscheid.
Verder laat de presentatie zien dat ook de onderliggende methodiek verandert. De huidige NTA8800 blijft tot 2030 in gebruik, met in mei 2026 enkele kleinere wijzigingen, waaronder een betere waardering van opslag, een slechtere energieprestatie voor gebouwen die niet voldoen aan de eisen voor gebouwautomatisering en controlesystemen, en nieuwe indicatoren op het energielabel. Vanaf 2030 komt een gemoderniseerde bepalingsmethode die beter moet aansluiten op het werkelijke gebouwgebonden energiegebruik, installatierendementen, recente klimaatontwikkelingen, nieuwe primaire energiefactoren en de rol van opslag en automatisering.
Tot slot is ook het onderdeel over aardopwarmingsvermogen over de gehele levenscyclus van een gebouw (wlc-gwp) van belang. De presentatie legt uit dat dit zowel materiaalgebonden als operationele emissies omvat. De berekening wordt verwacht vanaf 2028, met grens- en streefwaarden vanaf 2030, en de uitkomst komt op het label van nieuwe gebouwen. Robert geeft daarbij aan dat dit in Nederland inhoudelijk raakvlakken heeft met de bestaande MPG-methodiek, maar ook duidelijke verschillen kent, met name doordat operationele uitstoot wordt meegenomen en de focus specifiek ligt op broeikasgasemissies.
Voor leden van EEM HUB NL is deze presentatie waardevol omdat zij de vertaalslag maakt van Europese regelgeving naar de Nederlandse uitvoeringspraktijk. De komende jaren brengen niet alleen nieuwe eisen, maar ook nieuwe instrumenten, nieuwe databehoeften en nieuwe gevolgen voor processen in de markt. Voor organisaties die actief zijn in hypotheken, verduurzamingsfinanciering, gebouwadvies, software, compliance en klantondersteuning raken deze ontwikkelingen direct aan de manier waarop verduurzamingsmaatregelen straks in de praktijk worden beoordeeld, uitgelegd en gefinancierd.
Comments